بلوغ  و نوجوانی

بلوغ و نوجوانی

نوشته :
5 روز پیش
امتیاز 5.00 از 1 رای

نوجوانی مرحله ایی از مراحل تحول ورشد انسان محسوب می شود که محدوده ی سنی آن بین ۱۱- ۱۲ سالگی تا ۱۸ - ۱۹ سالگی در نظر گرفته شده است. این مرحله با رشد سریع قد و وزن تغییرات فیزیولوژیکی متناسب دانسته می شود . جنبه های روان شناختی و ارتباطی نوجوان در این دوران تغییرات قابل توجهی خواهد داشت. پدیده ی قابل مالحظه ایی که در این دوران اتفاق می افتد که از آن به نوعی تعبیر به بحران می کنند بلوغ و بحران هویت نام دارد.

بلوغ و نوجوانی:

نوجوانی مرحله ایی از مراحل تحول ورشد انسان محسوب می شود که محدوده ی سنی آن بین ۱۱- ۱۲ سالگی تا ۱۸ - ۱۹ سالگی در نظر گرفته شده است. این مرحله با رشد سریع قد و وزن تغییرات فیزیولوژیکی متناسب دانسته می شود . جنبه های روان شناختی و ارتباطی نوجوان در این دوران تغییرات قابل توجهی خواهد داشت. پدیده ی قابل مالحظه ایی که در این دوران اتفاق می افتد که از آن به نوعی تعبیر به بحران می کنند بلوغ و بحران هویت نام دارد.

بلوغ: به اولین مرحله نوجوانی اطالق می گردد؛ یعنی زمانی که بلوغ جنسی ظاهر می گردد.

بحران هویت: نگرانی در مورد جواب این سوال که  "من کیستم؟" و در همین حین استقلال را تمرین می کند.

 انواع بلوغ :

  • بلوغ جسمانی: با تغییرات فیزیولوژیکی در بدن همراه است و بلوغ جسمانی معموال نخستین بلوغ است.
  • بلوغ اجتماعی: مشخص شدن جایگاه اجتماعی فرد
  • بلوغ هیجانی: سنی که فرد در آن کنترل هیجانات و احساسات خود را پیدا می کند
  • بلوغ جنسی: مرحله ایی از رشد انسان که باعث گذار از کودکی و رسیدن به بزرگ سالی می شود. فردی که دوران بلوغ را پشت سر گذاشته باشد بالغ نامیده می شود و از نظر جنسی توانایی تولید مثل دارد
  • بلوغ روانی: رشد روان و شخصیت فرد را به همراه دارد .تغییراتی که به لحاظ روحی و روانی این است که به سرعت عصبانی و خشمگین می شوند و زود هم پشیمان می شوند و خود را سرزنش می کنند .در مواردی گستاخ و نامهربان وخشن وبی ادب می شوند. به دنبال کسب محبوبیت می باشند، خود را همه چیز دان می دانند و به همه چیز انتقاد می کنند و عناد و سرکشی دارند که نشانه استقالل طلبی آنهاست نه خصومت و دشمنی و تمایل به گوشه گیری، احساس دلتنگی و خستگی، مخالفت اجتماعی و شرم و حیای بیش از حد دارند .پسران نگرانی هایی همچون آینده ی شغلی و تحصیلی ، خدمت سربازی و ... را نیز دارند.

دوران نوجوانی هم از نظر نوجوانان و هم از نظر والدین دشوار تر از دوران کودکی قلمداد شده است.  300سال پیش از تولد مسیح ارسطو چنین اظهار داشت: نوجوانان پر شور و آتشی مزاج اند و آماده اند که خود را به دست غرایز بسپارند. استانلی هال، موسس انجمن روان شناسی آمریکا، نوجوانی را دوران "طوفان و تنش شدید" و نیز دوران توانایی فوق العاده جسمانی، عقلی و عاطفی می دانست.  روان کاوان نیز نوجوانی را وضعیتی می دانند که نوجوان در آن دچار اختالل روانی می شود. البته بررسی ها نشان می دهد که آشفتگی دوران نوجوانی بیش از حد بزرگ جلوه داده شده است با این وجود فرایند انتقال از کودکی به بزرگسالی دشوارتر و پر کشمکش است. نوجوان با مسائلی مثل بلوغ جنسی و جسمی، خانواده و فرهنگ، روابط جدید با همسالان و آمادگی و مهارت لازم برای زندگی شغلی و اجتماعی روبه رو می شود. پس نوجوانی از مراحل بسیار مهم تحول شخصیت به شمار می رود.  چرا این مرحله از رشد از اهمیت زیادی برخوردار است؟ ازدواج های ناموفق، حاملگی های پر خطر، مرگ و میر ها، عادات و رفتارهای ناسالم از این زمان شدت می گیرند.

تحقیقات نشان می دهند بیشتر افراد سیگاری اولین سیگار را در زمان بلوغ تجربه کرده اند. نوجوانان آینده سازان جامعه هستند پس پرداختن به سالمت نوجوان سرمایه گذاری برای آینده است. از جمله مواردی که در این دوران حائز اهمیت است مسئله بهداشت در این دوران در نظر گرفته شده است. نوجوانی در فرهنگها اغلب با جشن و شادی همراه است ولی نوجوانان برداشت خوبی از بلوغ و نوجوانی ندارند، دختران معموال نگرش منفی واحساس ترس و نگرانی از بلوغ دارند و اکثر رفتارهای ناسالم بهداشتی درباره ی قاعدگی از خود نشان می دهند. چون تغییراتی در جسم و روح خود احساس می کنند سواالتی برایشان مطرح می شود و دچار اضطراب می شوند و از خود سوال می کنند آیا این عالئم طبیعی است که در من رخ داده است؟ و یا من کیستم؟

 مطلب دیگر در این رابطه این است که نیمی از نوجوانان در مقابل ایدز و بیماری های مقاربتی و حاملگی و مصرف مواد حفاظت کافی ندارند. عمدتا منبع اکتساب اطالعات آنان دوستان، کتب و مجالت و ...می باشد. نحوه ی برداشت افراد جامعه از جنسیت و نقش جنسیتی خود سالم نیست و این امر موجب تظاهرات مختلف  اختالالت، سالمت جسمانی، روانی، عاطفی، اجتماعی می شود.نوجوانان در سنین بلوغ نیاز مبرمی به اطالعات صحیح در زمینه ی بدن و سالمت خود دارد. توجه داشته باشیم که اگر نوجوان اطالعات صحیح را از منابع سالم دریافت نکند اطالعات خود را از منابع ناسالم کسب خواهد کرد و در این صورت صدمات طوالنی مدت خواهد دید. پدر و مادر ها در این رابطه به چه مسائلی باید آگاه باشند؟ شناختن نوجوان چندان آسان نیست، تجربه هایی که قبال کار ساز بود کارایی خود را از دست داده، عصر، عصر تکنولوژی، اختراعات، ابداعات، اکتشافات است و روی افکارشان تاثیر می گذارد نوجوان با دیدی متفاوت به مسائل پیرامون خود می نگرد. در گذشته به لباس اهمیت چندانی نمی داد اما حاال نوع لباس، رنگ، طرز دوخت و حتی دکمه های آن مورد توجه است. در گذشته هر چند نفر در یک اتاق می خوابیدند و صدایشان هم در نمی آمد. امروزه هر نوجوان طالب اتاقی جداگانه است. پس می بینیم که همه چیز دستخوش تغییر و تحول گردیده است و حاصل این تغییرات این است که، اطاعت کردن ها جای خود را به نافرمانی، چشم گفتن ها جای خود را به نمی توانم و نمی شود تبدیل شده است. دیگر دوران نصیحت تمام شده و نوجوان از بکن و نکن خسته شده البته هیچ یک از والدین دوست ندارد که با نوجوان خود درگیر بگو مگو شود ولی متاسفانه گاهی ناچار به این کار می شود. تقصیر نوجوان است یا پدر و مادر؟ هیچ کدام، باید به تغییرات و تفاوت ها فکر کنیم .در این دوران نقش والدین و مربیان اهمیت به سزایی دارد تا نوجوان این دوران را به سالمت پشت سر بگذارد.

 در زیر به نکاتی اشاره شده که با در نظر گرفتن این نکات به خود و فرزندانمان می توانیم کمک کنیم. عدم درک نوجوان زیر بنای رفتارهای ناهنجار در بزرگسالی می شود پس به نکات زیر باید توجه شود:

  • احترام به نوجوان
  • ابراز عالقه و محبت به نوجوان
  • در کنار او نه در مقابل او
  • دوست بودن با نوجوان
  • ایجاد عزت نفس در نوجوان
  • دادن شخصیت به نوجوان
  • حمایت از نوجوان
  • مشورت با نوجوان
  • درک وضعیت بحرانی نوجوان
  • کمک به هدایت نوجوان برای عبور از مرحله ی نوجوانی و پذیرش مسئولیت های بزرگسالی
  • دانش و درک از خصوصیات فیزیولوژیکی
  • شناخت مسائل و مشکالت و نحوه ی برخورد با آنها
  • ایجاد اعتماد در نوجوان
  • راهنمایی در انتخاب دوست مناسب
  • در دسترس بودن برای مشاوره
  • ایجاد سرگرمی در منزل و خارج از منزل
  • تشویق برای فعالیت در گروه همسالان
  • دادن اطالعات الزم برای تصمیمات مهم زندگی مثل ازدواج و مسائل جنسی
  • جلوگیری از خشونت و رفتارهای مخرب و کنترل انگیزه های رفتار های ناسالم
  • کمک به ایجاد اعتماد به نفس و شهامت گفتن نه واینکه آگاهی از بروز تغییرات ناگهانی جسمی و جنسی برای نوجوان اضطراب آور است و سازگاری با آن مدتی طول می کشد.

نقش والدین و همراهانش در این مرحله حائز اهمیت است و با دانش و بینش و آگاهی هم نوجوان هم والدین این مرحله به سالمت سپری خواهد شد.

نوشته :
به اشتراک گذاری مطلب :